mektup nasıl yazılır
Mektup
Uzaktaki bir kişiye/kişilere ya da kuruma belirli bir durumu ifade etmek
amacıyla yazılan yazılara mektup denir.
Özellikleri:
- Mektubun yazıldığı kişiyle yazan kişi arasındaki ilişkiye uygun bir seslenişle
başlar.
- El yazısıyla ya da bilgisayar/daktiloyla yazılabilir.
- Tarih ve yer(mektubu yazan kişinin bulunduğu yer) belirtilmelidir.
- İmzalanması gerekir.
Mektup Türleri
1-Kişisel (özel) Mektuplar:
Arkadaşlık, aile bağları, aşk gibi herhangi bir yakınlığı olan iki kişinin
birbirine duygu, düşünce ve yaşantılarını samimi bir üslupla ve yazılı olarak
anlattığı mektuplardır.
Özellikleri:
- Konu ve uzunluk sınırı yoktur.
- Yaşamın her anı, her alanı ile ilgili olarak yazılabilir.
- Mektup yazan kişi ile mektubun yazıldığı
kişi arasındaki ilişkinin gücü ve derinliği, mektubun içeriğini ve özelliklerini
belirler.
- İçtenlik ve kişisellik esastır.
- Konuşma üslubu hakimdir.
- Yazım ve noktalama kurallarına özen gösterilmelidir.
Bazı mektuplar, bir yere davet etme, bir başarıyı ya da özel günü kutlama,
başsağlığı veya geçmiş olsun dileği iletmek amacıyla kaleme alınabilir. Bu
türden mektuplar genellikle kısa olmakla birlikte kişiler arasındaki ilişkiye
bağlı olarak uzunluğu-kısalığı değişebilir. (Ayrıca bkz. Davetiye, kutlama,
telgraf)
Sanat, siyaset, edebiyat, düşünce adamlarının birbirlerine, ailelerine,
sevgililerine yazdıkları mektuplar, onların yaşamlarına ve dönemlerine ışık
tutan birer belge niteliği taşır. Örneğin Van Gogh’un kardeşine yazdığı
mektuplar Theo’ya Mektuplar, Kafka’nın sevgilisi Milena’ya yazdıkları Milena’ya
Mektuplar, Bedri Rahmi Eyuboğlu’nun kardeşlerine yazdıkları Kardeş Mektupları,
Cahit Sıtkı Tarancı’nın mektupları Evime ve Nihal’e Mektuplar, Ziya’ya Mektuplar
adıyla kitaplaştırılmıştır.
2-Yazınsal ve Düşünsel Mektuplar
Herhangi bir düşüncenin, duyuşun belirli bir kişiye değil, belirli bir okur
kitlesine ya da tüm insanlara ulaşması için mektup
şeklinde kaleme alınmasıdır. Bazan bir gazetede ya da dergide
yayınlanabilir(Örnek: Nurullah Ataç, Okuruma Mektuplar) bazan da toplumsal,
düşünsel, sanatsal nitelikli mektuplar bir kitap halinde toplanabilir(Örnek
Descartes- Ahlak Üzerine Mektuplar).
Mektup türünün kişiselliği, yazınsal birçok
eserin yapısını da etkilemiştir. Türk ve dünya edebiyatında mektuplarla bezenmiş
romanların yanı sıra tamamı mektup şeklinde
yazılmış romanlara ya da öykülere de(Örnek: Goethe- Genç Werther'in Acıları,
Reşat Nuri Güntekin- Bir Kadın Düşmanı, Halide Edip Adıvar-Handan) rastlanır.
3-Resmi Mektuplar, İş Mektupları
Bir talebi ya da siparişi bildirmek, bir soruna açıklık getirmek, iş
başvurusunda bulunmak, bir üst makama belirli bir durumla ilgili bilgi iletmek
vb. amaçlarla kişiler ile kişiler, kişiler ile kurumlar ya da kurumlar ile
kurumlar arasında yapılan yazışmalardır.
Özellikleri:
-Kuruma ya da kişiye yönelik hitapla başlanmalıdır.
-Ad, adres, tarih belirtilmelidir.
-Açık, temiz, düzgün bir Türkçeyle kaleme alınmalıdır.
-Amaç açıkça belirlenmelidir.
-Birden fazla sorun söz konusuysa maddeler ya da paragraflar halinde
belirtilmelidir.
-Saygılı, ciddi bir dil ve üslup kullanılmalıdır.
-Mektup bir kurum tarafından yazılıyorsa,
kurumun antetli kâğıdı ve zarfı
kullanılmalıdır.
-Daha önce yazılmış bir mektuba karşılık olarak yazılıyorsa, “ilgi” başlığı
altında hangi tarih ve hangi sayılı, hangi konuyla ilgili yazıya karşılık olduğu
belirtilmelidir.
-Sorun, durum ya da dilek açıkça ve kısa cümlelerle belirtilmelidir.
-Sonuç cümlesinde makamlar arasındaki hiyerarşik düzene dikkat edilmelidir. Üst
makam alt makama yazıyorsa ya da makamlar arasında denklik varsa “rica ederim”,
alt makam üst makama yazıyorsa “saygılarımla arz ederim” ifadesiyle cümle
tamamlanmalıdır(“...durumu bilgilerinize saygılarımla arz ederim”, “... gereğini
saygılarımla arz ederim” gibi).
-Kurumdan kişiye ya da kuruma yazılıyorsa kurumun en üst makamı tarafından,
kişiden kişiye yazılıyorsa yazan tarafından imzalanmalıdır.
-Ek belgeler mektubun sonunda “Ekler” başlığı altında ve maddeler halinde
belirtilmelidir.
-Bilgisayarla ya da daktiloyla yazılmalıdır.
-Çizgisiz beyaz kâğıt kullanılmalıdır.
-Yazım ve noktalama kurallarına uyulmalıdır.
| |